Vitamine D en blootstelling aan de zon

De zonnevitamine

• Feiten over vitamine D

• Vitamine D en het dilemma dat zonlicht schadelijk is

• Wat moet je doen?

• Zonnebank

• Psoriasis en zonlicht

Vitamine D is de enige essentiële voedingsstof waarvan de aanmaak direct afhankelijk is van regelmatige blootstelling aan de zon. Maar voordat je nu je zonnebrandmiddel direct weggooit en naar buiten rent om in de zon te gaan liggen (zoals je misschien ergens hebt gelezen dat je zou moeten doen), is het erg belangrijk om te weten wat de voor- en nadelen zijn als je deze vitamine via zonlicht tot je neemt. Wellicht is het verstandiger om een vitamine D supplement te slikken. 

Feiten over vitamine D

• Vitamine D is een essentiële voedingsstof voor het lichaam
• Vitamine D wordt alleen via zonlicht door het lichaam aangemaakt. Als je niet genoeg wordt blootgesteld aan de zon, loop je ernstig risico op een tekort aan vitamine D, tenzij je het als supplement inneemt.
• Als de voorraad vitamine D in het lichaam onvoldoende is, vormt dat een ernstig gezondheidsprobleem. Een zorgwekkend aantal mensen heeft een tekort aan vitamine D, met name in werelddelen waar de zon zich in de winter weinig laat zien.
• Voldoende vitamine D in het lichaam heeft op verschillende manieren een positieve invloed op de gezondheid van ons lichaam. Vitamine D zorgt voor gezonde botten, biedt bescherming tegen verstoring van het immuunsysteem en vermindert de kans op bepaalde vormen van kanker. Uit onderzoek blijkt steeds weer dat er nog veel meer manieren zijn waarop vitamine D ons lichaam beschermt.
• Er zijn twee soorten vitamine D: ergocalciferol (vitamine D2) en cholecalciferol (vitamine D3). Naar cholecalciferol wordt vaak verwezen als een natuurlijke vitamine D omdat het de vorm is die door je lichaam wordt aangemaakt bij blootstelling aan zonlicht. Herhaaldelijk onbeschermde blootstelling aan zonlicht brengt echter wel serieuze risico’s met zich mee.
• UVB-straling van de zon (de stralen die zonnebrand veroorzaken) stimuleren de aanmaak van vitamine D.

Vitamine D en het dilemma dat zonlicht schadelijk is

Het probleem: als blootstelling aan vitamine D de beste manier is om het lichaam te voorzien van vitamine D, hoe moeten we dan omgaan met de schade die blootstelling aan zonlicht veroorzaakt? Onbeschermd de zon in gaan veroorzaakt voortijdige huidveroudering en tast het zelfgenezende vermogen van het lichaam aan. Het ene gezondheidsprobleem verruilen voor het andere is niet de oplossing. 

Dit dilemma heeft de kwestie van onbeschermd de zon in gaan controversieel en gecompliceerd gemaakt. 

De vraag is: kan ons lichaam vitamine D aanmaken als we regelmatig een zonnefilter gebruiken en de schaduw opzoeken? Volgens veel onderzoekers is het antwoord op die vraag dat zonnebrand en schaduw de aanmaak van vitamine D door het lichaam hoogstwaarschijnlijk niet belemmeren. Ondanks verhalen in het nieuws die het tegenovergestelde beweren, blijkt uit meerdere grote, gecontroleerde studies dat een gebrek aan vitamine D niet het resultaat is van langdurig en regelmatig gebruik van een zonnefilter. Er zijn daarentegen ook studies die dat tegenspreken. 

Het is ook belangrijk te weten dat een zonnebrandmiddel gebruiken en de schaduw opzoeken niet het hele probleem van gebrek aan vitamine D verklaren. De meeste mensen gebruiken niet regelmatig een zonnefilter en brengen er vrijwel nooit genoeg van aan, of ze brengen hem niet vaak genoeg opnieuw aan. Daardoor krijgt de SPF die op het etiket staat niet de kans voldoende bescherming te bieden. Dat betekent dat je als je overdag buitenkomt genoeg zonlicht opvangt om je lichaam vitamine D aan te laten maken. 

Misschien heb je ergens gelezen dat het lichaam voldoende vitamine D kan aanmaken als het 15 tot 30 minuten onbeschermde blootstelling aan de zon per dag krijgt. Er bestaat echter maar weinig bewijs dat aantoont dat dit het geval is. Vooral als je in beschouwing neemt hoeveel het aanwezige zonlicht verschilt in de diverse delen van de wereld op verschillende momenten van het jaar. 

Zo zal je niet veel hebben aan een halfuur zonlicht gedurende de wintermaanden ‘s middags in Londen, Parijs, Amsterdam, Moskou, Seattle of Toronto. Alleen maar de minuten tellen dat je in het zonlicht vertoeft, werkt dus niet. 

Dan is er ook nog de kwestie van hoeveel vitamine D je nodig hebt. En dat is een groot mysterie. Als je ziek of oud bent, heel veel sport of niet in een zonnig klimaat woont, is 30 minuten blootstelling aan de zon waarschijnlijk niet genoeg om voldoende vitamine D aan te maken. 

Wat moet je doen?

• Veel artsen raden aan als je je bloed laat testen ook je vitamine D te laten bepalen. Misschien heb je wel geen tekort, of heb je juist veel meer nodig dan de zon je kan geven.
• Als je vitamine D gehalte aan de lage kant is, slik dan een vitamine D supplement.
• Vraag aan je dokter hoeveel IE’s (Internationale Eenheden) vitamine D je moet nemen.
• De hoeveelheid die je moet nemen en hoe vaak je vitamine D moet slikken is afhankelijk van vele factoren, zoals je vitamine D gehalte, waar je woont en hoe het met je gezondheid is gesteld.

En het allerbelangrijkste: stop niet met het gebruik van een middel met zonnefilter en wees verstandig als je de zon in gaat! Dat betekent dat je de schaduw moet opzoeken en dat je een zonnebril en een hoed moet dragen. Je kunt absoluut voordeel hebben van het beste van twee werelden: een goed vitamine D gehalte zonder dat je huid hoeft te lijden door onbeschermde blootstelling aan de zon.

Zonnebank

Angst voor een tekort aan vitamine D heeft tot een zorgwekkende toename van zonnebankgebruik geleid. Veel zonnebanksalons beweren in advertenties dat je lichaam vitamine D aanmaakt als je onder de zonnebank gaat. Behalve de vreselijke risico’s die het gebruik met zich meebrengt, kan de zonnebank er niet voor zorgen dat het lichaam vitamine D gaat aanmaken. Schokkend, hè? UVB-straling zorgt voor de aanmaak van vitamine D, en zonnebanken werken vrijwel volledig op UVA. Dit is een van de vele misleidende manieren waarop de zonnebankindustrie probeert klanten te werven, ook al is dat zogenaamde voordeel verwaarloosbaar. 

Psoriasis en zonlicht

Psoriasis is een heel specifieke huidaandoening die niet kan worden voorkomen door zonlicht. Deze aandoening kan er echter wel door verbeteren. Je moet dan wel aanzienlijk langer dan 30 minuten in de zon vertoeven om verbetering van de psoriasis te merken. Uit studies met psoriasispatiënten blijkt dat ze uren zon in een tropisch of mediterraan klimaat nodig hebben. Klik Psoriasis voor meer informatie over deze huidziekte en behandelingsmogelijkheden.

Bronnen: The British Journal of Dermatology, augustus 2010, Epublication, en oktober 2005, pp. 706–714; Osteoporosis International, augustus 2010, Epublication; Mayo Clinic Proceedings, augustus 2010, pp. 752–757; Current Rheumatology Reports, oktober 2005, pp. 356-364; The Journal of Steroid Biochemistry and Molecular Biology, Epublication, 19 juli 2005; Photochemistry and Photobiology, Epublication, 1 februari 2005; Experimental Dermatology, december 2004, p. 11; The Journal of the American Osteopathic Association, augustus 2003, pages 3-4; American Journal of Clinical Dermatology, maart 2002, pp. 185-191; Dermatology, januari 2001, pp. 27-30; British Medical Journal, oktober 1999, p. 1066; en www.naturaldatabase.com. 

Gerelateerde artikelen:

Bescherming tegen UVA/UVB-straling & antioxidanten

Wat je moet weten over zonneproducten 

Aanbevolen Paula’s Choice producten: 

Dagcrèmes met SPF