Cystische Acne
Cystische acne is een vorm van acne die misschien wel de moeilijkste vorm van acne is om te behandelen. Hoewel deze aandoening waarschijnlijk wordt veroorzaakt door dezelfde bacterie (p. acnes) als gewone acne, zijn de wondjes pijnlijker en is de kans op littekens veel groter dan bij een milde tot matige vorm van acne.
Wat veroorzaakt cystische acne
Net als bij de meeste vormen van acne wordt ook cystische acne teweeggebracht door een grote hoeveelheid hormonen die vrijkomen bijvoorbeeld wanneer een vrouw ongesteld moet worden. De talgklieren van de huid worden om onbekende reden extreem gevoelig voor deze grote stroom hormonen en reageren daarop door veel te veel talg te produceren. Dusdanig veel, dat de talgklier zelf verzadigd raakt, opzwelt en hard wordt door de overvloed aan talg. De klier is niet in staat om de overtollige talg naar het huidoppervlak af te voeren met als gevolg dat de klier onderhuids openbarst. Dat veroorzaakt acute ontsteking en irritatie en leidt tot roodheid en pijn. Omdat het zo diep in de huid ontstaat, zijn littekens een veelvoorkomend en naar gevolg. Veel dermatologen beschouwen cystische acne als de meest ernstige vorm van acne en zullen je vertellen dat er niet veel behandelingsmogelijkheden zijn.
Over de vraag waarom sommige mensen er last van krijgen en anderen niet, is niet veel bekend. Wel lijkt een genetische component een rol te spelen. Aangezien ook hormonen een belangrijke rol spelen, ontstaat de aandoening vooral tijdens:
- De puberteit (als hormonen door het lichaam gieren)
- De zwangerschap
- De menstruatie cyclus
- De perimenopauze en menopauze
- De aandoening Polycysteus-ovarium syndroom ( veroorzaakt door een hormonale afwijking met cystes in de in de eierstokken als gevolg)
Hoe herken je Cystische acne?
- Zichtbare rode bultjes die diep in de huid liggen.
- Meestal hebben ze geen wit kopje, maar soms ook wel.
- Bij aanraking zijn ze pijnlijk, maar soms ook als ze niet aangeraakt worden.
- Vaak is de ontsteking al voelbaar voordat de bultjes zichtbaar zijn.
Behandelplan voor cystische acne
Cystische acne is niet helemaal te verhelpen; je bent er gevoelig voor of niet. Wel zijn er manieren om de gevolgen tot een minimum te beperken.
- Volg een eenvoudige huidverzorgingsroutine, maar doe dat wel consequent.
- Gebruik en milde, effectieve, in water oplosbare reiniger zoals Paula’s Choice Gezichtsreiniger - Clear Normalizing Cleanser
- Vermijd zeep in staafvorm. De ingrediënten die zeep de vaste vorm geven, kunnen poriën verstoppen.
- Exfoliёer eenmaal of tweemaal per dag met een BHA-product dat salicylzuur bevat (om roodheid en zwelling te verminderen, de bacterievorming in de poriёn te reduceren en zowel in de poriёn als op het huidoppervlak te exfoliёren om de talgafvoer te bevorderen). Bijvoorbeeld Paula’s Choice »Exfolianten met BHA.
- Gebruik daarnaast ook nog eenmaal daags een product met een concentratie benzoylperoxide van 2,5 of 5%, liefst ’s avonds, om de bacteriёn in de poriёn te doden. Let er wel op dat het product geen irriterende stoffen als menthol en alcohol bevat. Gebruik geen dag-/nachtproduct met een dikke textuur op de plaatsen van het gezicht met cystische acne. Met name crѐmes kunnen de poriёn verstoppen. Een goede optie is een lichtgewicht gel of lotion zoals Paula’s Choice Dag -of nachtcrème Skin Balancing Moisture Gel of Dag -of nachtcrème HydraLight Moisture-Infusing Lotion
Behandeling door een dermatoloog
Bij apotheek en drogist zijn allerlei traditionele middelen voor de behandeling van cystische acne te verkrijgen zonder recept. Als die na vier weken dagelijks gebruik niet helpen, raden we je aan een dermatoloog te raadplegen. Hieronder vind je de behandelmogelijkheden die hij je kan bieden, van boven naar beneden gerangschikt naar de behandelingen die de minste bijwerkingen hebben:
Fotodynamische therapie of lichttherapie:
onderzoek heeft aangetoond dat deze methode effectief is bij cystische acne. Bij deze medische behandeling wordt een fotosensibiliserende stof aangebracht op de huid. Deze stof wordt bestraald met rood of blauw licht. Nadat de medicatie plaatselijk is toegepast, zit de patiënt 15 tot 30 minuten vóór de lichtbron. Het is vaak noodzakelijk om drie tot vijf sessies te ondergaan voordat een blijvend resultaat zichtbaar is.
Orale antibiotica:
Verschillende studies hebben aangetoond dat orale antibiotica, gebruikt in combinatie met tretinoïnen of exfoliërende producten, acne kan verminderen en onder controle kan krijgen. Maar hoe effectief deze orale antibiotica ook kunnen zijn, het is belangrijk een goede afweging te maken wat betreft de voor- en nadelen. Een ernstig bijverschijnsel is dat de bacteriën die acne veroorzaken snel immuun voor een antibioticum raken, waardoor de acne terug kan komen. Welke beslissing je ook neemt over je behandeling, bespreek deze uitvoerig met je dermatoloog, o.a. ook de mogelijke neveneffecten.
Hormoon therapie:
vooral geschikt voor vrouwen bij wie cystische acne wordt veroorzaakt door een overproductie van androgenen. Helaas gaan behandelingen gepaard met veel bijwerkingen.
Isotretinoin:
Isotretinoin of accutane is een orale medicatie die direct effect heeft op de vorm van de talgklier en de vorming van talg. Resultaat is snel zichtbaar. Helaas zijn de neveneffecten ernstig. Het is echter het enige middel dat acne echt kan genezen. Alle andere methoden verminderen de klachten of houden het probleem slechts onder controle.
(Bronnen: Journal of Affective Disorders May 2010, pages 306-308; Contraception, April 2009, pages 282-289; Journal of Drugs in Dermatology, September 2009, pages 837-844; Dermatologic Clinics, January 2009, pages 33–42; Journal of Cosmetic Dermatology, September 2008, pages 180–188; Journal of Drugs in Dermatology, July 2008, pages 627–632; Seminars in Cutaneous Medicine and Surgery, December 2007, pages 210-220; Lasers in Surgery and Medicine, February 2007, pages 180–188; Advances in Dermatology, Volume 23, pages 155–163; and www.medicine.net.)
Paula Begoun
