Koortslip

 

Hoe je dit veelvoorkomende huidprobleem kunt herkennen en behandelen.

• Feiten over de koortslip

• Nog een paar feiten om te onthouden

• Hoe ziet een koortslip eruit?

• Behandelen van een koortslip

• Voorzorgsmaatregelen die je moet treffen als je een koortslip hebt

• Gebruik van make-up om een koortslip te verbergen

Een koortslip is een zeer frustrerende, ongemakkelijke, schijnbaar eeuwigdurende en opmerkelijk veelvoorkomende huidinfectie die heel veel mensen treft. Behalve dat een koortslip pijnlijk is en er onaantrekkelijk uitziet, kan deze infectie tevens een negatieve invloed hebben op je emotionele en sociale leven. En naast de gêne is er ook nog de onrust dat je weet dat je moet voorkomen dat je iemand anders ermee besmet, want een koortslip is erg besmettelijk.

 

We kunnen je helpen om je met een verstandig plan van aanpak en een juiste behandeling door de volgende koortslip heen te loodsen en te zorgen dat je weet wat je kunt doen om de uitbraken tot een minimum te beperken.

Feiten over de koortslip

Ondanks de naam wordt een koortslip niet veroorzaakt door koorts. Aangezien een koortslip zich vaak vlak voor of tijdens een verkoudheid of andere ziekte manifesteert, als je afweersysteem op dat moment niet optimaal functioneert, is die naam in de volksmond gemeengoed geworden. In werkelijkheid is een koortslip het resultaat van een infectie door een type herpes simplex virus dat HSV-1 heet. Dat is niet hetzelfde virus dat genitale herpes veroorzaakt (bekend als SVH-2), maar is er wel familie van.

In tegenstelling tot wat sommigen geloven is een koortslip iets anders dan een aft. Aften zijn over het algemeen witte, gezwollen en ontstoken wondjes aan de binnenkant van de mond. Aften zijn bacteriële infecties en geen virale infecties. Ze kunnen bijvoorbeeld ontstaan als je per ongeluk op de binnenkant van je wang bijt; ze zijn niet besmettelijk.

Misschien ben je verbaasd te horen dat volgens de medische wereld naar schatting 80% van de volwassenen is geïnfecteerd met het virus dat een koortslip veroorzaakt. Van deze groep mensen heeft echter maar 30% daadwerkelijk last van een koortslip. Aangezien het virus zo wijdverspreid is, wordt aangenomen dat mensen die geen last hebben van koortslipuitbraken beter in staat zijn het virus te onderdrukken, omdat hun immuunsysteem meer antilichamen produceert om de infectie te bestrijden.

Als je eenmaal het virus dat een koortslip veroorzaakt, hebt opgelopen, zit je er voor altijd aan vast, want er bestaat geen blijvende genezing. Zelfs als er geen koortslip zichtbaar is, zit het virus toch in de zenuwuiteinden verscholen. Het verplaatst zich meestal niet, wat de reden is dat een koortslip zich over het algemeen jaar na jaar steeds op dezelfde plek manifesteert.

Je eerste koortslip zal ongetwijfeld de ergste zijn. Je wordt besmet door nauw contact met iemand die een koortslip heeft. De eerste uitbraak gaat vaak gepaard met koorts, opgezette lymfeklieren en een gevoel van algehele malaise. Na de eerste uitbraak kan een koortslip behalve door verminderde weerstand tijdens een verkoudheid of andere ziekte ook worden veroorzaakt door stress, grote temperatuurwisselingen, zonlicht (nóg een reden om dagelijks een product met zonnebescherming te gebruiken) en hormonale schommelingen die zich bijvoorbeeld voordoen tijdens de menstruatie en menopauze.

Nog een paar feiten om te onthouden:

• Een koortslip houdt zonder behandeling gemiddeld 3 weken aan. Behandel je hem, dan ben je er over het algemeen binnen een week vanaf.

• De meeste mensen die last hebben van een koortslip hebben dat 2 à 3 keer per jaar. Het is handig om altijd een tubetje koortslipcrème bij je te hebben (ook als je op reis bent).

• Een koortslip kan uitbreken naast de redenen zoals hierboven beschreven, ook worden veroorzaakt door overmatig alcoholgebruik, zwangerschap en gebruik van medicijnen die corticosteroïden bevatten (zoals bij astma).

Hoe ziet een koortslip eruit?

De klassieke koortslip ziet eruit als een verzameling rode, opgezette blaasjes. Over het algemeen breekt een koortslip rond de mond uit, meestal op de rand tussen de lip en de huid eromheen. De blaasjes variëren in afmetingen van de diameter van een gummetje achter op een potlood tot een klein muntje.

Hoewel een koortslip het meest voorkomt rond de mond, kan de infectie zich ook op wangen, kin of neus manifesteren. Je zult een koortslip zelden op een ander lichaamsdeel aantreffen. Los van waar de infectie verschijnt, is het blaasje over het algemeen gevuld met heldere vloeistof die, als het blaasje barst, uiteindelijk opdroogt, waarbij een korstachtig laagje over het zweertje wordt gevormd. Het gebied dat door het korstje wordt bedekt kan groter zijn dan de koortslip zelf.

Voordat een koortslip zichtbaar wordt, zul je over het algemeen een tintelend, jeukend of branderig gevoel hebben op de plek waar de infectie op het punt staat door te breken. Dat kan een paar uur tot een paar dagen voor het verschijnen van de koortslip zijn. Dit is al het moment dat je met lokale medicatie moet beginnen om te voorkomen dat een koortslip daadwerkelijk doorbreekt én om de tijd van heling te verkorten.

Behandelen van een koortslip

Hoewel een koortslip irritant is en het virus dat hem veroorzaakt niet kan worden gedood, zijn er meerdere behandelmogelijkheden om de infectie onder controle te houden, het ongemak te verminderen en de genezingstijd te verkorten. Een koortslip reageert over het algemeen het beste op orale of lokale voorgeschreven medicatie (in sommige gevallen is allebei tegelijkertijd nodig), maar bij de apotheek of drogist zijn ook middelen vrij verkrijgbaar.

Voorgeschreven orale middelen om een koortslip mee te behandelen zijn Zovirax (acyclovir), Famvir (famciclovir) en Valtrex (valacyclovir). Deze middelen remmen allemaal de virusreplicatie in de eerste paar dagen na de uitbraak. Door de virale replicatie in te perken krijgt het immuunsysteem van de huid beter de kans om de infectie te lijf te gaan en het virus terug te dringen in zijn latente (inactieve) staat. Volg altijd de doseerinstructies van je arts; het actieve ingrediënt in Zovirax (acylclovir) is ook vrij verkrijgbaar als crème.

Van de lokaal aan te brengen voorgeschreven medicatie tegen een koortslip wordt Denavir (penciclovir) crème als het beste middel beschouwd. Dit medicijn versnelt de genezing, minimaliseert de virale afscheiding (waardoor de koortslip minder besmettelijk wordt) en vermindert de pijn. Breng de crème voor het beste resultaat aan zodra je de koortslip voelt opkomen en gebruik hem gedurende 4 dagen de hele dag door (in de periode dat je wakker bent minstens elke 2 uur).

Abreva (docosanol) is het belangrijkste vrij verkrijgbare, lokaal aan te brengen middel om een koortslip mee te behandelen. Je moet het bij de eerste tekenen van een koortslip gaan gebruiken en minimaal 5 keer per dag aanbrengen tot de koortslip over is. Hoewel Abreva over het algemeen niet zo effectief is als voorgeschreven middelen, is het de moeite van het proberen waard.

Misschien heb je weleens gehoord dat het lokaal aanbrengen van citroenbalsem, rabarber met salie of tea tree olie helpt tegen een koortslip, maar er is maar weinig overtuigend onderzoek dat aantoont dat deze middelen enig effect hebben; ze werken niet beter (of sneller) dan de standaardmiddelen op voorschrift. Ze kunnen zelfs irritatie veroorzaken waardoor de koortslip er nog erger uit gaan zien en meer pijn gaat doen. Bovendien kunnen ze het helingsproces vertragen.

Naast gebruik van voorgeschreven en vrij verkrijgbare middelen geven we de volgende tips voor het behandelen van een koortslip:

• Het is altijd goed een antibiotische zalf als Polysporin op het aangetaste huiddeel aan te brengen. Dat voorkomt dat het open wondje gaat ontsteken door huidbacteriën die altijd op de huid aanwezig zijn. Een secundaire bacteriële infectie kan een probleem zijn wanneer het blaasje barst en dat deel van de huid kwetsbaar maakt. Breng de antibiotische zalf na de koortslipcrème aan.

• Mensen die chronisch last hebben van een koortslip (vaker dan eens in de 2 à 3 maanden een uitbraak) kunnen een kuur met een lage dosering van een antiviraal middel overwegen om uitbraken te minimaliseren of zelfs te elimineren. Bespreek deze mogelijkheid met je arts.

• Het aminozuur L-lysine is een populaire natuurlijke remedie tegen een koortslip, maar er bestaat maar weinig onderzoek dat aantoont dat het inderdaad effectief is. Het kan in ieder geval geen kwaad, dus je kunt dit voedingssupplement gebruiken om te kijken of het helpt. L-lysine is ook verkrijgbaar als crème.

Gebruik consequent een lippenbalsem met zonnebescherming, ook als je geen koortslip hebt, maar gooi de balsem die je hebt gebruikt tijdens een uibraak weg als het blaasje weer is genezen. Paula’s Choice Moisturizing Lipscreen SPF 15 is een uitstekende keuze.

Voorzorgsmaatregelen die je moet treffen als je een koortslip hebt

Er bestaat wat verwarring over wanneer en hoelang een koortslip besmettelijk is en welke voorzorgsmaatregelen je moet treffen gedurende een uitbraak. Volg onderstaande richtlijnen zodat je zeker weet dat je het juiste doet om te voorkomen dat je een ander besmet of een bestaande infectie erger maakt:

• Je kunt een ander niet besmetten met een onzichtbare koortslip, omdat het virus dat de koortslip veroorzaakt geen virale deeltjes afscheidt als er geen blaasje aanwezig is. Je bent niet besmettelijk als je geen zichtbaar blaasje hebt.

• Vermijd huidcontact (niet zoenen) als je een zichtbare koortslip hebt en gedurende het helingsproces; in die periode verspreidt het virus zich namelijk.

• Een koortslip moet volledig genezen zijn voordat hij niet meer besmettelijk is.

• Deel geen glazen, rietjes, bestek, tandenborstel of huidverzorgingsproducten tot het blaasje volledig is genezen.

• Was altijd je handen nadat je een koortslip hebt aangeraakt. Als het virus op je vingertoppen zit, kun je het naar andere lichaamsdelen verplaatsen. Zo kun je als je bijvoorbeeld in je ogen wrijft, virale deeltjes naar je ogen overbrengen, wat ernstige problemen kan veroorzaken.

• Niet krabben of peuteren aan een koortslip! We weten dat het moeilijk is om een koortslip met rust te laten, maar als je dat niet doet, duurt het alleen maar langer voordat hij is genezen, is de kans op littekenvorming groter en loop je het risico dat je virale deeltjes naar andere lichaamsdelen overbrengt, waardoor je op meer plekken blaasjes kunt gaan krijgen. Als het korstje droog wordt of gaat jeuken, breng dan een dun laagje antibiotische zalf en/of een warm kompres aan.

Gebruik van make-up om een koortslip te verbergen

Als je een koortslip hebt, is de kans groot dat je die wilt verhullen terwijl je hem behandelt. Gezien de kwetsbare textuur en het uiteindelijke korstje is dat gemakkelijker gezegd dan gedaan, maar het kan wel! De truc is een lichtgewicht concealer die goed op zijn plaats blijft zitten en die tevens goede dekking geeft met maar een beetje van het product Breng het product zorgvuldig en precies aan. Paula’s Choice Soft Cream Concealer is een goede keuze.

Hieronder staan de stappen die je kunt volgen om een koortslip te verbergen, maar let op: als je make-up het blaasje of het korstje alleen maar erger maakt, is het beter er geen make-up op te smeren en het eenvoudigweg met geduld te laten genezen.

1. Zorg dat de huid rond het blaasje schoon en droog is; misschien moet je een dun laagje dag-/nachtcrѐme aanbrengen of het aangedane gebied deppen met een kalmerende toner. Let wel heel goed op dat je het blaasje niet beschadigt of kapot maakt.
2. Breng met een stippling brush een dun laagje vloeibare cream concealer op het blaasje en de omliggende huid aan. Maak een zachte stippelbeweging (zachte, ronde kloppende bewegingen) en herhaal die tot de dekking naar wens is. Gebruik schone vingertoppen of een make-upsponsje om de randen van de concealer over te laten gaan in de omliggende huid. Vermijd terwijl je dit doet aanraking met het blaasje zelf, want dat kan door druk barsten.
3. Eindig met een dun laagje losse of compactpoeder. Een compactpoeder met zonnebescherming geeft extra bescherming tegen de zon terwijl het blaasje geneest. Paula’s Choice Healthy Finish Pressed Powder SPF 15 is een goede keuze. 
4. Controleer het resultaat in natuurlijk licht om zeker te weten dat er geen dikke of te droge laag is ontstaan, waarmee je alleen maar meer aandacht vestigt op wat je juist probeert te verhullen.

Als een pijnlijk en onaantrekkelijk blaasje zich manifesteert, wil je er natuurlijk zo snel mogelijk weer vanaf. Als je bovenstaande stappen volgt en experimenteert om erachter te komen wat voor jou het beste werkt, kun je een koortslip zo effectief mogelijk behandelen dat je met zo weinig mogelijk ongemak en minimaal risico dat je iemand besmet de periode doorkomt dat je een koortslip hebt.