Rosacea

Wat is rosacea?

Hoe ziet rosacea eruit?

Waar wordt rosacea door veroorzaakt?

Behandeling van rosacea

Huidverzorging

Ingrediënten die u beter kunt vermijden

 

Wat is rosacea?

Rosacea is een hardnekkige, chronische huidaandoening, die moeilijk te behandelen is. Naar geschat wordt, heeft 30 tot 50% van de Amerikaanse bevolking er last van. Maar ondanks dat het zo veel voorkomt, weten de meeste mensen niet eens dat deze aandoening bestaat en wordt rosacea door artsen vaak verkeerd gediagnosticeerd.

Volgens een enquête die is uitgevoerd door de Amerikaanse National Rosacea Society (www.rosacea.org), wist 78% van de respondenten niet wat rosacea is en dientengevolge ook niet waaraan men het kan herkennen.

Rosacea is kortweg gezegd een opvallend huidprobleem dat in eerste instantie wordt gekenmerkt  door roodheid die vaak als een vlindervormig patroon over de neus en wangen ligt. In het begin kan dit 'blozen' ook weer wegtrekken. Maar uiteindelijk wordt de kwaal vrijwel altijd erger. Het kan gepaard gaan met uitslag, vergrote poriën, puistjes en haarvaatjes die duidelijk zichtbaar aan de huidoppervlakte liggen.

Hoe ziet rosacea eruit?

Als je gezichtshuid plotseling extreem rood wordt (niet veroorzaakt door te veel zon of wind) en de roodheid niet meteen weer wegtrekt, is het verstandig naar een dermatoloog te gaan. Andere aanwijzingen zijn gebarsten haarvaatjes (vaak in een webpatroon op de wangen) en bultjes of puistjes die niet of nauwelijks op standaard behandelingen tegen acne reageren.

Deze huidaandoening is jarenlang afgedaan als 'acne rosacea'. Dit komt omdat het gepaard gaat met puistjes en rode pukkeltjes, waardoor rosacea op acne lijkt. Rosacea gaat echter zelden of nooit gepaard met mee-eters en veel mensen die het hebben, vertonen juist een droge huid op de aangetaste huiddelen.

Deze tegenstrijdige symptomen kunnen erg verwarrend zijn, omdat de droge, schilferige huid nauwelijks reageert op moisturizers of op de standaard behandelingen tegen acne. Nog ingewikkelder wordt het als bij een foutieve diagnose de verkeerde medicijnen worden voorgeschreven en daardoor de aandoening alleen maar verergert. Gelukkig bestaat er tegenwoordig een classificatiesysteem waarmee rosacea in vier subtypes kan worden verdeeld. Zodat meer artsen er bekend mee raken en zij rosacea juist kunnen diagnosticeren.

Het is belangrijk te weten dat als rosacea zich voor het eerst openbaart, het ook weer kan verdwijnen om  later opnieuw te verschijnen. Dit proces maakt het stellen van een juiste diagnose vaak moeilijk. Maar u moet zich realiseren dat rosacea vrijwel nooit spontaan overgaat en dat het verergert als de kwaal niet wordt behandeld.

Rosacea begint vaak met een huid die hardnekkig rood blijft. Andere symptomen, zoals vergrote bloedvaatjes, schilferige delen van het gezicht,  vette huid, gevoelige huid en puistjes, gaan steeds meer opvallen. Naarmate de rosacea verergert, verschijnen er puistjes in het gezicht in de vorm van harde, rode bultjes gevuld met pus. In ernstige gevallen van rosacea kan een bolle, vergrote, rode neus met opgeblazen wangen (rhinophyma) ontstaan. Onbekend is waarom Rhinophyma zelden bij vrouwen voor komt.

Waar wordt rosacea door veroorzaakt?

Ondanks vele onderzoeken weten we nog steeds niet waardoor rosacea  wordt veroorzaakt. Men heeft lang gedacht dat een of andere microbe (waarschijnlijk de demodex folliculorum) onder de huid verantwoordelijk is voor de symptomen, maar er bestaan intussen andere theorieën namelijk dat de symptomen toe te schrijven zijn aan een steeds groter wordende ontsteking van de bloedvaatjes.

Behandeling van rosacea

Eén van de klassieke en effectieve behandelingen is het plaatselijke gebruik van metrodinazol, hét werkzame bestanddeel in MetroGel, MetroLotion en MetroCream. Er zijn ook studies waaruit blijkt dat adapaleen (Differin), plaatselijke benzoylperoxide met erythromicinegel, of azelaïnezuur goede resultaten bieden. Het allerbelangrijkste is dat de behandeling wordt gestart zodra de aandoening is vastgesteld.  Dit om te voorkomen dat de symptomen erger worden, vooral wat betreft de zichtbaarheid van de gesprongen adertjes. ^2.

Ook over andere mogelijke oorzaken, waaronder erfelijke factoren, het milieu, vaatproblemen, verschillende factoren die tot ontstekingen leiden en het micro-organisme Heliobacter pylori, dat maagzweren veroorzaakt, wordt druk gespeculeerd. ^3.

Er bestaan verschillende behandelingen voor  rosacea en alle mogelijkheden moeten worden overwogen, aangezien het effect niet bij iedereen hetzelfde is. Het vinden van een behandeling die werkt, is belangrijk om te voorkomen dat het probleem verergert en om de symptomen te reduceren (of zelfs te elimineren). Jammer genoeg zijn alle plaatselijke behandelvormen alleen op recept verkrijgbaar, waaronder:

• MetroGel, MetroCream, MetroLotion, en Noritate (werkzame stof: metronidazole)
• Azelaïnezuur (Azelex crème of Finacea gel)
• Plaatselijke zwavelpreparaten (Klaron, Plexion)
• Adapaleen (Differin)
• Benzoylperoxide met erythromycine, plaatselijk aangebracht
• Orale antibiotica (tetracycline) die worden voorgeschreven in combinatie met plaatselijke behandelingen.* ^4.
• Accutane
• Laserbehandelingen

 

Er dient te worden opgemerkt, dat sommige patiënten geen metronidazol verdragen. Als dat bij u het geval is hoeft u echter niet te wanhopen: onderzoek heeft aangetoond dat een andere behandeling, die bestaat uit een combinatie van het desinfectans benzoylperoxide met het plaatselijke antibioticum erythromycine een effectief alternatief kan zijn. ^5.

In een andere studie zijn de resultaten van behandeling met 0,75% plaatselijke metronidazol (MetroLotion) vergeleken met behandeling met 15% azelaïnezuur (Finacea). Bij de 251 patiënten die deze 15 weken hebben gebruikt, gaven beide goede resultaten, hoewel behandeling met azelaïnezuur net iets effectiever bleek te zijn ^6.

Als de ontstekingen en roodheid bij rosacea samengaan met veel puistjes en pukkeltjes, is via  onderzoek aangetoond  dat het plaatselijk gebruik van Differin kan helpen. Differin heeft echter geen effect op de roodheid, dus voor het beste resultaat dient u het in combinatie met metronidazol te gebruiken. ^7.

Sommige dermatologen schrijven ook tretinoïne voor (Retin-A, Tazorac) hoewel de meeste rosaceapatiënten de bijwerkingen van deze vitamine- A- medicatie moeilijk verdragen. ^8.

Voor extreem hardnekkige gevallen van rosacea kan het gebruik van het orale medicijn isotretinoïne (Accutane) de moeite waard zijn om te overwegen. Uit meerdere studies blijkt dat het effectief is (en dat al bij een extreem lage dosering) bij mensen met rosacea die op geen enkele andere behandeling  goed reageren. Niemand weet precies hoe isotretinoïne bij rosacea werkt, maar het aantal succesvolle behandelingen is positief en de zwellingen en vervormingen van de talgklieren zijn na medicatie vaak verdwenen. ^9.

In combinatie met plaatselijke en orale medicatie zijn behandelingen met een non-ablatieve laser of Intense Pulsed Light (IPL) veelbelovend gebleken in het herstellen van een aangetaste huid, die er daardoor weer normaal en gezond uit komt te zien. Voorgeschreven medicijnen zoals MetroCream of Azelex helpen de oorzaak van rosacea te behandelen en de symptomen sterk te verminderen, maar ze bieden geen oplossing voor alle aspecten van het probleem. Zo wordt het probleem van het 'blozen' en de chronisch verwijde bloedvaatjes niet verholpen door deze plaatselijke behandelingen. ¹⁰.

Hoewel laser- en lichttherapie veelbelovend zijn, moet u er ook weer niet te veel van verwachten. Waarschijnlijk zult u wel  een vermindering van de roodheid in uw gezicht zien, maar geen totale verdwijning. Besef ook  dat u meestal meer dan zes behandelingen nodig heeft voordat u echt bevredigende resultaten ziet.

Als bij u rosacea is geconstateerd, dient u rekening te houden met de mogelijkheid van een ernstige complicatie, te weten rosacea van de ogen, die volgens een artikel in Cosmetic Dermatology van maart 2001 opmerkelijk vaak niet wordt gediagnosticeerd en daardoor onbehandeld blijft. De meest voorkomende symptomen zijn irritatie van de ogen en oogleden, zweertjes aan de ogen en chronisch rode ogen. In zeldzame gevallen kan rosacea van de ogen ook het hoornvlies aantasten. Dat kan worden behandeld, gewoonlijk met rustgevende oogdruppels (maar gebruik geen Visine oogdruppels) in combinatie met orale of plaatselijke antibiotica, maar dat dient u eerst te overleggen met een dermatoloog of oogarts.

Huidverzorging

Welke behandelingen u en uw arts ook besluiten te gaan volgen, het is belangrijk dat u ook in de dagelijkse huidverzorging voorzorgsmaatregelen treft. Als u rosacea heeft, is het uitermate belangrijk dat u elk risico op irritatie of overgevoeligheid verkleint en zodoende het risico op verergering beperkt. Producten zonder geurstoffen of irriterende bestanddelen zijn het allerbelangrijkst; gebruik geen scrubs, washandjes, gezichtspeeling, producten met alcohol en gebruik geen heet water of stoom. ^11.

Over het algemeen kun je zeggen dat het voor mensen met rosacea verstandig is om zich aan de volgende basisprincipes te houden.

Gebruik:

• Een milde, niet-uitdrogende, in water oplosbare dagcreme en nachtcrème (en absoluut geen zeep of reinigers in zeepvorm).
• Een product met een zonnefilter van minimaal SPF 15 met de werkzame stoffen titaniumdioxide en/of zinkoxide erin (andere zonnefilterende ingrediënten kunnen de huid irriteren). Mensen met rosacea en een vette huid kunnen een foundation in combinatie met een compactpoeder gebruiken.
• Een dagcreme en nachtcrème met antioxidanten en ingrediënten die de barrièrefunctie van de huid beschermen (om zo het functioneren van de huid te verbeteren).
• Een exfoliërend product met salicylzuur (BHA),  Exfolianten.**
  
  

Zolang de rosacea nog niet onder controle is, adviseer ik om alles waar uw gezicht oververhit van raakt te vermijden, zoals: zware lichamelijke inspanning, met het gezicht boven een heet fornuis staan, te lang naar buiten gaan als het erg heet of erg koud is, alcohol drinken of andere dingen waar uw gezicht heet van gaat aanvoelen en rood van wordt. Veel patiënten vinden het nuttig om een dagboekje bij te houden van de activiteiten waar hun huid rood van wordt of waarvan ze een huidreactie krijgen en van welke cosmetica ze gebruiken. Probeer stress zo veel mogelijk te voorkomen; bijvoorbeeld via alternatieve methoden zoals meditatie en rustig en diep ademhalen. Bespreek met uw dermatoloog welke vrij verkrijgbare ontstekingsremmers u kunt gebruiken (aspirine, naproxen, ibuprofen).

 

PAULA'S CHOICE PRODUCTEN GESCHIKT VOOR DIT HUIDTYPE

Rosacea en normale tot vette/gecombineerde huid Rosacea en normale tot droge huid

 

 

 

 

 

Ingrediënten die u beter kunt vermijden

Hoewel het vrijwel onmogelijk is om alle ingrediënten op te sommen die mogelijk een reactie veroorzaken bij mensen met rosacea, is dit een goede algemene lijst om rekening mee te houden. Realiseert u zich echter dat niet iedereen hetzelfde reageert op deze stoffen:

Aceton Alcohol of SD alcohol gevolgd door een nummer (Ingredienten als cetyl alcohol of stearyl alcohol zijn in principe goed en niet irriterend) Ammonia Arnica Balsem Bentoniet Benzalkonium chloride Bergamot Cacoa boter Citroen Citroengras Citroenmelisse Citrussap en -olie (zoals van grapefruit of sinaasappel Dennennaald Eikeschors Eucalyptus Geranium Geurstoffen Kamille Kampfer Kaneel Klaver

Klaverbloesem Koriander Lavendel Limoen Maiszetmeel Majoraan Melisse Menthol Munt Paardenstaart Papaya Pepermunt Phenol Sandalhoutolie SD alcohol, ethanol alcohol of isopropyl alcohol Sodium C14-16 olefin sulfonaat Sodium lauryl sulfaat TEA-lauryl sulfaat Thijm Toverhazelaar Venkel Venkelolie Vitamine C Wintergroen Ylang-ylang

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Het Rosacea Review, een online nieuwsblad van de Amerikaanse National Rosacea Society: www.rosacea.org/rr/ is een uitrstekende bron van gedetailleerde en recente informatie over de behandeling van en het onderzoek naar rosacea.

*Hoe effectief een oraal antibioticum ook kan zijn als u ermee begint, na verloop van tijd kunnen bacteriën immuun worden voor de antibiotica, waardoor de symptomen terugkeren. Het meeste onderzoek naar antibiotica-immuniteit is gebaseerd op studies naar gebruik bij bijvoorbeeld acne of ontstekingen. Of u  zich hier bij rosacea ook zorgen om dient te maken, kun u het beste met uw arts bespreken. ^12.

** BHA is een interessante mogelijkheid bij rosacea. Behalve dat het de huid exfolieert en het functioneren van de porie verbetert, werkt het ontstekingsremmend (aangezien salicylzuur familie is van aspirine, acetylsalicylzuur). De roodheid in het gezicht, die wordt veroorzaakt door de puistjes en pukkeltjes die bij rosacea horen, kan hierdoor afnemen.

BHA gaat ook de microben te lijf waarvan men vermoedt dat ze het probleem veroorzaken. Net als welke andere therapie tegen rosacea dan ook, werkt salicylzuur niet voor iedereen. Het is echter relatief goedkoop en zeker het proberen waard. ^13.

Paula Begoun

 

1. bron: www.rosacea.org.
2. bronnen: Cutis, maart 2005, pagina's 27-32; International Journal of Dermatology, maart 2005, pagina's 252-255; Dermatology, februari 2005, pagina's 100-108; Expert Opinion on Pharmacotherapy, januari 2004, pagina's 5-13; Journal of Dermatology, augustus 2004, pagina's 610-617; Archives of Dermatology, november 2003, pagina's 1444-1450.
3. bronnen: Dermatology, februari 2005, pagina's 100-108, Journal of the American Academy of Dermatology, september 2004, pagina's 327-341.
4. Bronnen: Cutis, maart 2005, 13-16; Journal of Drugs in Dermatology, mei-juni 2004, pagina's 251-266; www.emedmag.com/html/pre/cov/covers/121503.asp.
5. bron: The Journal of Dermatology, augustus 2004, pagina's 610-617.
6. bron: Archives of Dermatology, oktober 2004, pagina's 1282-1283.
7. bron: International Journal of Dermatology, deel 44, aflevering 3, maart 2005, pagina's 252-255.
8. bron: www.drnase.com/Prescipt_ions.htm.
9. bron: Archives of Dermatology, juli 1998, pagina's 884-885; Total Skin, David J. Leffell, erts, Hyperion, 2000, pagina 337.
10. bronnen: Journal of Drugs in Dermatology, september-oktober 2004, pagina's 12-22; Journal of the American Academy of Dermatology, oktober 2004, pagina's 592-599; British Journal of Plastic Surgery, juni 2004, pagina's 303-310; Journal of Drugs in Dermatology, June 2003, pagina's 254-259.
11. bronnen: Cutis, maart 2005, pagina's 17-21 en maart 2004, pagina's 183-187; Dermatologic Therapy, 2004; 17 supplement 1, pagina's 26-34.
12. bronnen: International Journal of Antimicrobial Agents, maart 2004, pagina’s 209-212; Dermatology, januari 2003, pagina’s 54-56; Expert Opinion on Pharmacotherapy, maart 2005, pagina’s 409-418; American Journal of Clinical Dermatology, april 2003, pagina’s 813-831.
13. bronnen: Dermatology, januari 1999, pagina’s 50-53; Pain, september 1995, pagina’s 339-347; Archives of Dermatology, november 2000, pagina’s 1390-1395).